با ظهور فناوری‌هایی مانند بلاک‌چین و کلاود، شبکه‌های متمرکز به یکی از ترندهای رو به رشد در محیط‌های کسب و کار امروز بدل شده‌اند. این شبکه‌ها بسیار متفاوت از شبکه‌های متمرکزی هستند که در 5 تا 10 سال گذشته وجود داشتند. در این مقاله قصد داریم تفاوت‌های اساسی هر دو محیط، مزایا و معایب آن‌ها را بررسی کنیم.

شبکه‌ی غیرمتمرکز چیست؟

در اصطلاحات کامپیوتری، یک معماری شبکه غیرمتمرکز بار کاری موجود را  به جای این که متکی بر یک سرور مرکزی منفرد، بین سیستم‌های مختلف توزیع می کند. این نوع شبکه به علت پیشرفت‌های سریع کامپیوترهای دسکتاپ و لپ‌تاپ، که امروزه کارایی بسیار بیشتری از نیازهای نرم افزاری یک کسب و کار ارائه می دهند، تکامل یافته. به عبارت دیگر، به این روش می توان توان محاسباتی بیش‌تر را در پردازش‌های توزیع شده استفاده کرد.

مزایا و معایب شبکه‌های غیرمتمرکز چیست؟

یک شبکه‌ی غیرمتمرکز گستره‌ی مزایای بیشتری نسبت به شبکه‌ی متمرکز مرسوم دارد که از جمله می‌توان به قابلیت اطمینان بشتر سیستم، مقیاس‌پذیری و حریم خصوصی بیش‌تر اشاره کرد.
یکی از مهم‌ترین مزیت‌های مدیریت شبکه غیرمتمرکز این حقیقت است که «نقطه شکست تنها» یا Single point of failure ندارد. یعنی کامپیوترهر کاربر متکی بر فقط یک سرور مرکزی، که همه پراسس‌ها را هندل می‌‌کند، نیست. شبکه‌های غیرمتمرکز همچنین به سادگی مقیاس پذیرند؛  برای بالابردن توان محاسباتی کافیست یک ماشین دیگر را به سادگی به شبکه افزود.
افزون بر این، یک معماری شبکه‌ی غیرمتمرکز حریم خصوصی بیشتری را به ارمغان می آورد؛ چرا که اطلاعات به جای این که از یک نقطه تنها عبور کنند، از نقاط مختلفی در شبکه می‌گذرند و ردیابی آن را در سطح یک شبکه بسیار دشوارتر می‌کند.
با این حال، از طرف دیگر، شبکه‌های غیرمتمرکز ماشین‌های بیشتری نیاز دارند، که به معنای نگهداری و مسائل بالقوه‌ی بیش‌تری است. و همین خود منابع IT بیش‌تری می‌طلبد.

شبکه‌ی متمرکز چیست؟

معماری شبکه‌ی متمرکز حول یک سرور منفرد بنا شده است که تمام پردازش‌های عمده را عهده‌‌دار است. ایستگاه‌های کاری که قدرت کم‌تری دارند، به سرور متصل شده و به جای این که پردازش‌ها را خود انجام دهند آن ها را به سرور مرکزی به صورت درخواست ارجاع می‌دهند. این موارد شامل اپلیکیشن‌ها، ذخیره‌سازی دیتا، ابزارها و … می‌باشد.

مزایا و معایب شبکه‌های متمرکز چیست؟

برخی مزیت‌های کلیدی مدیریت شبکه‌های متمرکز عبارتند از ثبات، کارایی و اقتصادی بودن.
یکی از فشارهای کاری مدیران شبکه پچ کردن و بروزرسانی  سیستم‌هاست. وجود یک سرور مرکزی که کل شبکه را کنترل کند به معنی کاهش زمان مدیریت IT و تعداد کم‌تر ادمین‌هاست. علاوه بر این، وجود تمام اطلاعات در یک شبکه‌ی متمرکز باعث می شود که برای دسترسی و جمع‌آوری، تنها به یک محل مراجعه نمود که کار را بسیار ساده‌تر می کند.
شبکه‌های متمرکز نیز البته معایب خود را دارند. مثلا «نقطه شکست تنها» که می‌تواند یک عامل ریسک در سازمان‌ها باشد. اگر سرور مستر یا مرکزی داون شود، سیستم‌های کلاینت متصل به آن نمی‌توانند درخواست‌های خود را برای پردازش ارسال کنند. هرچند تاثیر این مسئله بستگی به حجم پردازش‌ها دارد. اگر سیستم کاربران وظایف بیشتری برای انجام دادن و ارتباط با سرور داشته باشند، عدم دسترسی سیستم می تواند کاملا پر‌خطر باشد.
در این شبکه‌ها همچنین مقیاس‌پذیری محدودی وجود دارد. از آن‌جا که تمام اپلیکیشن‌ها و توان پردازشی در یک سرور گنجانده شده است، تنها راه برای مقیاس‌پذیری شبکه افزودن استوریج‌های بیشتر، پهنای باند یا توان پردازشی بیشتر در سرور است. این حالت در بلندمدت منجر به یک راهکار مقرون به صرفه نخواهد شد.
و بالاخره، کمبود پهنای باند منجر به نقصان خواهد شد. اگر شما کسب و کاری داشته باشید که فعالیت آن دارای نوسانات دوره‌‌ای باشد، داشتن فقط یک سرور شما را در تنگنا قرار می‌دهد؛ چرا که تعداد درخواست‌های زیاد کاربران با تعداد واقعی درخواست‌ها که سرور می‌تواند پردازش کند سازگار نخواهد بود.

چه تفاوتی بین شبکه‌های متمرکز و شبکه‌های غیرمتمرکز وجود دارد؟

متمرکز نمودن شبکه برای بهبود بهره‌وری و بهره جستن از مزیت مقرون به صرفه بودن ایجاد شده بود. از سوی دیگر، به نظر می‌رسد غیرمتمرکز نمودن، با محلی کردن توان پردازشی به کاربران،  باعث افزایش سرعت و انعطاف‌پذیری شبکه شده است.
همان طور که ملاحظه فرمودید هر دو ترتیب مزایا و معایب خود را دارند. پاسخی قطعی برای این‌که کدام یک بهتر است وجود ندارد. شما باید ارزیابی خود را طبق نیاز خود و این که کدام یک مناسب کسب و کار شماست انجام دهید.

+ منبع